Wordt deze nieuwsbrief niet goed weergegeven? Bekijk deze e-mail in je browser
#2
Mu.ZEE Romestraat 11
8400 Oostende
muzee.be

Het delen van een wereld

“Les langues sont ouvertes, se mélangent et n'appartiennent pas aux institutions ni au pouvoir.” (Édouard Glissant)

Wat is het Mu.ZEE-moment van 2015? Ik kan me moeilijk tot één beeld of moment beperken. Het museum is bij uitstek een ruimte waar kunst en publiek elkaar ontmoeten, waar een veelheid aan kunstervaringen ontstaan. Daarbij gaat het zelden om ‘kortstondige verleidingen van samengebalde gevoeligheid’, of een moeilijke manier – maar daarom nog niet oninteressant - om de verleidelijke foto’s op instagram te omschrijven.

Mijn persoonlijke ‘zichtbare’ momenten zijn: een tentoonstellingszaal in De ZEE – salut d’honneur Jan Hoet met Hanne Darboven, Pablo Picasso, René Daniëls, Thomas Schütte, Francis Picabia en twee ‘stormen’ van Jean Brusselmans; een wand met een reeks collages van Lili Dojourie; een Mangbetu-tekening op gewalste schors in Europese Spoken en het denken over sculptuur van Rein Dufait in Enter #2 – Strandtafels en zandhopen.
 Tegelijkertijd kunnen we onszelf de vraag stellen of er niet meer ‘onzichtbare’ dan zichtbare momenten in een museumjaar en vooral in de kunstervaring zijn? En ja, dat kan vreemd klinken of raar overkomen voor een ruimte van en over ‘beeldende’ kunst. “Kijken is nog zo veel meer dan denken”, schrijft Sacha Bronwasser. Is het mogelijk om ook over ‘een gedeeld kijken en denken verspreid over ruimte en tijd’ te spreken? In deze aflevering van flessenpost probeer ik een, in vele opzichten, ingewikkeld jaar voor Europa en Mu.ZEE te overzien, een aantal punten op een plattegrond vanuit verschillende perspectieven te omcirkelen: waar staat het museum, waar zijn onze spoken en waar is de hoop?

Lili Dujourie heeft in haar solotentoonstelling Plooien in de tijd ook andere kunstenaars toegelaten en met het museum gedeeld. Tussen 4 juni en 6 oktober heeft een Mu.ZEE-medewerkster het kunstwerk Farben Dieses Meeres Balance (zweifach) van Katinka Bock geadopteerd. Twee citroenen hielden een stalen ‘mobile’ in evenwicht, samen met een in koper afgegoten takje, een blauw zijden zakje met een hoeveelheid zand en nog andere elementen. De citroenen waren met ijzerdraad aan een balk vastgemaakt, maar droogden na enkele dagen uit en het kunstwerk wankelde steeds verder totdat de citroenen op de grond vielen en alleen nieuwe citroenen het tijdelijk evenwicht weer konden herstellen.
In die periode stuurde ik verschillende sms-en naar Mieke Mels, wetenschappelijk medewerker en verantwoordelijk voor het evenwicht van de installatie: “Katinka’s citroenen liggen op de grond”, “Het is bijna weer citroenentijd”, “Citroenen zijn uit evenwicht”, “Kunnen citroenen morgen nog een laatste keer worden ververst?”. Ik denk niet dat er ooit een kunstwerk in Mu.ZEE is geweest waar op deze manier en door zoveel verschillende medewerkers naar is gekeken, voor is gezorgd en telkens weer is ontstaan.

Wat is het gewicht van kunst? In een samenleving waarin alles wordt gemeten, krijgt een vraag als deze wel eens te veel gewicht. Wat is het evenwicht waar kunst naar zoekt? Wouter Hillaert vertelde tijdens de research residency over Troost en Verzet in Vrijstaat O. dat je meer autonomie kan bereiken door samen te gaan, door samen te werken met andere autonome gebieden. Het spreken over kunst is open en vermengt zich en dat valt met geen grenspost te stoppen. Het museum is een plek,

een agora waar hierover met andere burgers en doorheen de bemiddeling van kunstwerken over kan worden gepraat. Geluk schuilt in de creativiteit.

Chris Dercon, vertrekkend museumdirecteur van Tate Modern in Londen, vertelt het met andere woorden: “There is a conflict between those who treat art as a private good—from which to profit—and those who participate in art as a collective process and a common endeavour, based on inclusion and access. The latter expresses a qualitative relationship as it is based on sharing, co-operation and collaboration. Art is and can be exceptional because of the conversation it can stimulate, which makes it a cultural good. We need to seek out the art objects that are cultural, because they express the idea of improving the world around us. Such an undertaking needs a renewed belief in critique and judgement, irrespective of economics.”

We dienen op zoek te gaan naar kunstwerken die een gesprek op gang brengen, verschillende perspectieven openen. Deze zomer heben Yona Friedman en A Dog Republic met Musée Promenade verschillende kunstingrepen en gesprekken langsheen de kust gevoerd. Ondanks de internationale waardering voor de vernieuwing van deze vijfde editie van Beaufort Buiten de Grenzen hebben vele lokale instanties negatief op hun kunstingrepen gereageerd. Hebben deze instanties willen meten, controleren en beperken? Het is nog altijd één van de vele vragen, want ze zijn de dialoog met de kunstwerken nooit werkelijk aangegaan.

Of hebben we als museum te weinig over het participatieve aspect van de kunstingrepen in de publieke ruimte gecommuniceerd? Tegelijkertijd vragen ze ook een engagement en bereidheid om te kijken. In de toekomst willen we als museum nog meer handvaten aanreiken en het ‘onderzoekskarakter’ van onze omgang met collecties benadrukken. De nieuwe verhalen over collectiestukken vragen om analyse en interpretatie, om een onafhankelijke en kritische positie. Het museum is een open verzamelplaats.

(einde deel 1 – wordt vervolgd)

15 december 2015

Phillip Van den Bossche

directeur Mu.ZEE, Oostende


Beeld : Otobong Nkanga, Shaping Memory, 2012-2014, Collectie Mu.ZEE.

 

reageer
Mu.ZEE Stad aan Zee OostendeFlanders State of the ArtComitee Mu.ZEEKlara Mu zee um
Deze nieuwsbrief niet langer ontvangen? Deze nieuwsbrief niet langer ontvangen?